Rozwód kończy małżeństwo, ale bardzo często nie kończy wspólnych spraw finansowych. Podział majątku bywa trudniejszy niż sama sprawa rozwodowa- zwłaszcza gdy w grę wchodzi mieszkanie, kredyt hipoteczny, działalność gospodarcza czy oszczędności gromadzone latami.
W praktyce to właśnie na etapie podziału majątku strony popełniają najwięcej kosztownych błędów. Poniżej omawiam te, które pojawiają się najczęściej- oraz wskazuję, jak ich uniknąć.
1. Przekonanie, że rozwód automatycznie oznacza podział majątku
To jeden z podstawowych mitów.
Z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego ustaje wspólność majątkowa małżeńska, ale sam majątek nadal pozostaje niepodzielony. Oznacza to, że byli małżonkowie wciąż są współwłaścicielami wszystkich składników majątku wspólnego- do czasu formalnego podziału.
Podział może nastąpić:
- w wyroku rozwodowym (jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki), jest to jedak rzadko stosowana praktyka,
- w odrębnym postępowaniu sądowym,
- w drodze umowy notarialnej.
Podstawowym błędem jest odkładanie sprawy na lata, co utrudnia późniejsze rozliczenia i zwiększa ryzyko konfliktu.
2. Brak wiedzy, co wchodzi do majątku wspólnego
Nie wszystko, co posiadają małżonkowie, podlega podziałowi.
Do majątku wspólnego co do zasady należą:
- wynagrodzenia za pracę,
- dochody z działalności gospodarczej,
- nieruchomości i ruchomości nabyte w trakcie małżeństwa,
- środki zgromadzone na rachunkach bankowych.
Natomiast majątek osobisty obejmuje m.in.:
- przedmioty nabyte przed ślubem,
- darowizny i spadki (chyba że darczyńca postanowił inaczej),
- rzeczy służące wyłącznie do osobistego użytku.
Błędem jest żądanie podziału majątku osobistego drugiej strony albo – odwrotnie – rezygnacja z należnych roszczeń z powodu braku wiedzy.
3. Ignorowanie kwestii kredytu
Często pojawia się przekonanie, że skoro jedna osoba przejmuje mieszkanie, to automatycznie „przejmuje” również kredyt. Dla banku nadal dłużnikami pozostają oboje byli małżonkowie, a ustalenia między stronami nie wiążą wierzyciela.
W związku z powyższym, przed podpisaniem ugody dotyczącej podziału majątku warto uzgodnić z bankiem, czy możliwe jest przejęcie kredytu przez jednego z byłych małżonków.
4. Emocje zamiast dowodów przy żądaniu nierównych udziałów
Zasadą jest, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe (po 1/2). Możliwe jest jednak ustalenie nierównych udziałów, jeśli przemawiają za tym ważne powody- np. rażące uchylanie się od obowiązku przyczyniania się do powstawania majątku.
W praktyce sądy wymagają:
- konkretnych dowodów,
- dokumentów finansowych,
- wykazania, że brak zaangażowania miał charakter trwały i istotny.
5. Spór o wycenę majątku
Zaniżanie lub zawyżanie wartości składników majątkowych to częsta strategia procesowa. W praktyce prowadzi to do powołania biegłego sądowego, co:
- wydłuża postępowanie,
- generuje dodatkowe koszty,
- zwiększa poziom konfliktu.
Rozsądna i rzetelna wycena na wczesnym etapie często pozwala uniknąć wielomiesięcznego sporu. Aby uniknąć przewlekania sprawy, można przed podziałem majątku wystąpić o prywatną opinie w sprawie wyceny majątku.
6. Brak rozliczenia nakładów
Jeżeli jeden z małżonków przeznaczył środki z majątku osobistego na majątek wspólny (np. pieniądze ze sprzedaży mieszkania sprzed ślubu na wkład własny do kredytu), może domagać się ich zwrotu przy podziale.
Kluczowe znaczenie mają:
- przelewy,
- akty notarialne,
- dokumenty potwierdzające źródło środków.
7. Wieloletnie zwlekanie z podziałem
Choć roszczenie o podział majątku nie przedawnia się, w praktyce upływ czasu działa na niekorzyść stron. Dokumenty giną, wartości nieruchomości się zmieniają, a konflikt często narasta. Im szybciej sprawa zostanie uregulowana, tym mniejsze ryzyko dalszych sporów.
Podsumowanie
Podział majątku po rozwodzie to proces wymagający chłodnej kalkulacji i dobrej strategii. Najczęstsze błędy wynikają z:
- działania pod wpływem emocji,
- braku wiedzy prawnej,
- niedoszacowania skutków finansowych,
- zbyt pochopnego zawierania ugód.
Odpowiednie przygotowanie- zarówno pod względem dokumentów, jak i strategii procesowej- znacząco zwiększa szanse na sprawne i sprawiedliwe zakończenie sprawy.
Dodaj komentarz